WWOOF in Saint Julien

Halverwege december 2019 kreeg ik ’s ochtends een lift van Aiton naar Saint Jean de Mourienne. Vanaf daar was het twee uur lopen naar Saint Julien Mont Denis, een klein dorp aan de rand van een vrij smal maar lang dal, de route van Lyon naar Turijn. In naam van de duurzaamheid (een geliefd retorisch kader) wordt daar nu een gigantische lange tunnel aangelegd voor een hogesnelheidstrein door de bergen. Het dal was een grote “bouwstelle”. De bestaande spoorverbinding kan blijkbaar niet worden opgelapt. Louis-Abel daarentegen, samen met een betaalde vriend, een student landbouwkunde en vrijwilligers die komen en gaan, heeft er zijn zinnen op gezet om van een oud en scheef huis een leefbare, moderne en energiezuinige woning te maken.

Enkele jaren daarvoor hadden Gentiane en hij samen een stuk land en het huis gekocht. Ze zijn nog steeds druk bezig met uitbreiden, afspraken maken met winkels en naamsbekendheid krijgen. Ze leven van de verkoop van hun eigen biologische producten op de lokale markt. In de tuin is een flinke container ingegraven en deze dient als droge, ongedierte vrije opslagplaats van alle groenten. Op het moment wordt vrij regelmatig bediscussieerd welke fruitbomen ze gaan planten.

In de winter was er niet zoveel te doen in de tuin maar in de loop van 4 weken heb ik toch het een en ander meegekregen van het landbouwbedrijf. We hebben gedroogde verveine bladeren van de stengels geritst en in grote zakken gestopt. Dat spul is zeker 10 euro per kilo waard. Van een gedeelte van het kruid werd samen met alcohol en suiker een erg geurige drank gemaakt. Verder hebben we kroppen sla, spruitjes, prij, radijs en enkele knollen geoogst. Het grootste deel van de kool eindigde in een versnipperaar voor het maken van zuurkool. Droog werk als het plakken van labels op glazen potten tomatenblokjes was ook deel van de activiteiten. Maar uiteindelijk heb ik het meeste op het dak gewerkt.

Op de eerste foto kun je zien dat de linker kant van het dak langer is. Dat hele extra stuk hebben we eraf gesloopt om meer licht in het raam eronder te krijgen. Een belangrijk deel van het hout dat eraf is gekomen hebben we later hergebruikt om vanaf de binnenkant loshangende plakken glaswol op hun plek te houden. Alle stenen dakpannen zijn geëindigd in gaten in de weg rondom de tuin. Nadat alle dakpannen en enkele onderdelen zoals de regengoot verwijderd waren begon de bouwfase. Ooit is het hele dak een tijdje langzaam verzakt en opzij geschoven. De boel is nu van binnenuit versterkt maar alle oude dragende balken staan nog steeds scheef. De hele constructie van planken moest dus ook scheef worden aangebracht en de blokken isolatiemateriaal (houtvezel) moesten vaak onder een hoek worden afgezaagd. Het scheef zagen en het opmeten van scheve gaten werd mijn taak. Aan de manier waarop de dakramen (ongeveer waterpas) onder een hoek gemaakt zijn ten opzichte van de lange balken die van beneden naar de nok lopen, kun je goed zien hoe scheef de boel erbij staat.

Het bestaande dakraam is dicht getimmerd en er zijn drie dakramen bij gebouwd. Daarnaast is een tweede schoorsteen toegevoegd en beide schoorstenen zijn met steenwol (dat fikt niet) geïsoleerd. Uiteindelijk is alles overdekt met metalen platen maar daar was ik niet meer bij. Ook het installeren van de regengoot is minder makkelijk dan ik dacht en daarvan heb ik alleen nog het begin meegekregen. Het aan de onderkant dichtmaken van het dak vraagt om meerdere onderdelen. Het isolatiemateriaal moet beschermd worden tegen condensatie, er moet bovendien lucht bij kunnen komen zodat eventuele vochtigheid kan verdampen, maar je wil voorkomen dat vogels naar binnen kunnen vliegen en alle folies en vezels aan gort trekken voor het bouwen van een nest. Nou goed, details.

In de omgeving van Saint Julien is het een en ander te doen. Enkele keren ben ik de bergen in geweest en het Opinel museum was zeker de moeite waard. Warm lunchen rond 12 uur is heel fijn maar de volgende maaltijd is altijd pas om 20 uur. Het lijkt een kwestie van wennen want ik was altijd de enige die rond een uur of 18 al trek kreeg.

Ik heb hier een heleboel mensen leren kennen, een hoop geleerd en een mooie tijd gehad.

Oud en Nieuw in Marmermijn

Op 31 december kreeg ik een telefoontje van de boomhutman. Hij had last minute van een vriend gehoord dat een hele ploeg lieden oud en nieuw zou gaan vieren in een oude verlaten marmermijn bij Grenoble. Ik zat op dat moment nog in Beaufort. Vanwege de pensioensregelingen in Frankrijk, ik bedoel vanwege de vergrijzing, ik bedoel vanwege het einde aan de groei, ik bedoel vanwege idiote politiek, ik bedoel vanwege de OV stakingen gingen er vrijwel geen treinen en er was weinig tijd om naar Grenoble te reizen. Dus ik als een gek de berg af rennen om snel een lift naar Albertville te vinden. Het stel dat mij uiteindelijk deze vriendelijke dienst verleend heeft vertelde, toen we door een smal stukje dal reden, dat daar gedurende meerdere wintermaanden nooit direct zonlicht valt, slechts maandenlange schaduw.

Samen met een rotsbeklimmer die ook aan het liften was kwam ik slechts drie uur na vertrek in Beaufort aan in Grenoble.

Bij Grenoble ligt een breed rotsmassief genaamd Vercors dat gedurende WOII de thuisbasis vormde voor verzet tegen de Nazi bezetter. Voor ons was het vooral een hele toffe locatie voor een nachtelijke kaasfondue, de nodige drank en een spannende nacht in een met kaarsen verlichte grot, meerdere honderden meters lopen vanaf de ingang.

Het was een bonte ploeg dertigers, sommige met vele jaren aan reisverhalen. Er was een fysicus die gepromoveerd was op glas en UV straling en er een polyamoreuze relatie op nahield met twee vrouwen waarvan hij er één had leren kennen tijdens een blablacar rit. De vriendin van een aanwezige programmeur had ernaast ook een relatie met een vrouw en nou vroeg die programmeur zich natuurlijk af of die andere vrouw hem ook leuk vindt. Een ander type stond met een plastic buisje vol fosforescerende vloeistof in zijn hete koffie te roeren. Zijn broer had me zojuist verteld hoe graag hij zou gaan leven in een hele primitieve gemeenschap die haar eigen eten verbouwd om echt iets te leren begrijpen van de basis aan ons leven. De meeste technologie was volgens hem gewoon niet nodig.

Ik had mijn hoofdlamp vastgemaakt aan een flinke wandelstok omdat het scharnier te soepel is geworden en het licht schijnt vanaf mijn hoofd nu altijd naar beneden en volgt dus niet meer mijn ogen. Met mijn lichtgevende staf speelde ik Gandalf, in de spelonken van Moria.

Een grote hoeveelheid kaarsen werden tegen de wand van de grot gezet maar het was erg lastig fotograferen. Open vuur durfden we niet te maken vanwege de beperkte hoeveelheid lucht. Een heuse tuba en een trompet zorgden voor de life muziek. Iedereen had een deel van de maaltijd verzorgd maar de tafel en de bankjes stonden er al. Een groot gedeelte van de mijn was ooit door een van hen verkend en op een kaart ingetekend. Net na 12 uur trokken we erop uit, door tunneltjes en flinke hallen met overal oude wagonnetjes en sporen. We konden zelfs een wissel omzetten. Bij een uitgang van de berg kregen onze telefoontjes weer contact met de buitenwereld. Een paar uurtjes hebben we uiteindelijk in onze grot met kaarsverlichting overnacht in onze slaapzakken.

De volgende ochtend waren de meeste kaarsen opgebrand en er was natuurlijk geen zonlicht. Het voelde erg vreemd om vast te stellen dat het middaguur reeds geslagen had maar niemand had de zon al gezien. Net of we wakker werden op een andere planeet.

Oud en Nieuw was super. Een zeer gelaagd feestje. De beste wensen!

Man in Boomhut

Heb je wel eens op 6 tot 8 meter hoogte in een boom een pannetje pasta pesto gekookt en opgesmikkeld? Ik wel! 😀

De man die leeft in deze boomhut, Ju, heeft ooit gewerkt voor een bedrijf dat boomhutten bouwt voor toeristen. Het idee is dat mensen een paar honderd euro betalen om met het hele gezin een nachtje in een boom te slapen. Maar deze relatief luxe boomhutten bestaan volgens hem ook wel meer in een beetje alternatieve gemeenschappen van lieden die in de natuur willen leven. Het is eigenlijk een tiny house. (Het is alleen niet erg goed voor de boom.) De hut heeft een lift, een zonnepaneel, een wasbak, internet, een fornuis, een bed, een kast vol bordspellen en Lucky Luke’s, twee glazen ramen en een balkon. Bovendien is het huis vrij goed beschermd tegen aardbevingen, overstromingen en lawines. Het is er wel ijskoud.

De boomhut is gebouwd met toestemming van de landeigenaar.

We hebben enorm veel bordspellen gespeeld en enkele daarvan zou ik graag toevoegen aan mijn eigen verzameling: Res Arcana, Quartermaster, Colt Express, La Vallée des Mamouths en Mr. Jack pocket edition. Hij is bovendien fan van de allereerste Settlers PC game maar alleen de allereerste.

Het zal niet verbazen dat het leven in een boomhut nogal illegaal is. Ik verwijs graag door naar mijn verhaal over het postadres. De overheid registreert haar burgers graag per adres. Niet op naam, telefoonnummer, burgernummer of digitaal adres, nee, per woonadres. Je moet een adres hebben want anders ben je een vrije vogel en zelfs onze democratie, waarin wij officieel zelf de baas zijn, heeft het niet zo op vrije vogels. Die kun je immers niet goed controleren. In een digitale wereld waarin bovendien zoveel mensen willen reizen en alternatief willen leven heb ik eigenlijk geen begrip meer voor deze regeling. Mensen worden gedwongen om te frauderen, om te liegen en om de wet te overtreden. Want als je leeft in een tent, een boomhut of een camper, en je komt daar openlijk voor uit dan heb je ineens geen rechten meer. Je krijgt geen stempas toegestuurd, je krijgt geen bijstand of toeslagen, je kunt geen verzekeringen meer afsluiten en ga zo maar door. Wat een ongelofelijke onzin. Alsof het niet super makkelijk zou zijn om mij enkel als persoon te registreren en niet meer als bewoner van een huis. Mag ik als Nederlander niet vijf jaar rond de wereld reizen als ik dat zou willen? Moet ik dan frauderen zodat mijn post nog ergens naartoe komt en ik zorgtoeslag kan krijgen? Ik ben immers ook nog eens verplicht verzekerd. Nou goed, die discussie voer ik graag een keer in persoon. Maar in Frankrijk, waar de vrijheid gevierd werd, daar is het niet anders.

De man in de boomhut is een gave gozer met een super afgerichte hond, een hoop reisverhalen en droge humor. Als je gelukkig kunt zijn met zo weinig ruimte en zo weinig luxe, dat vind ik mooi. Hij had het erover verderop een oude ruïne te kopen en daar een huis te bouwen. We zijn wezen kijken en het barste van de volledig vervallen oude stenen huizen. Het deed me denken aan de pyreneeën. Het is een tof idee. Een goedkope bouwval kun je krijgen voor vrijzel niets. De grond mag gebruikt worden om te bouwen en je hebt sowieso al een heleboel stenen om mee te beginnen. Later grapten we met vrienden uit Grenoble dat het misschien beter is om te wachten op de Brexit. Als de Britten uit de regio vertrekken worden de huizen goedkoop want er zijn een hoop Britten die huizen bezitten in de ski-regio’s.

Kerst in Franse Alpen

Een dikke maand heb ik uiteindelijk geleefd bij mijn eerste Franse WWOOF hosts. Over het werk en het bedrijf zal ik later vertellen maar nu kan een verslag van de feestdagen niet uitblijven. Louis-Abel, Gentiane en hun twee dochters hadden me uitgenodigd om met hen mee te komen naar een chalet hoger in de bergen waar ze de kerst zouden vieren met zijn familie. Later zouden we voor een week naar een ander chalet gaan in de buurt van Beaufort om te vieren met haar familie. Zo kwam het dat ik ruim 10 dagen voornamelijk heb kunnen wandelen, lezen, skiën en eten.

Het was soms een beetje ongemakkelijk om tijdens de kerst middenin een grote Franse familie te zitten, voornamelijk omdat iedereen Frans spreekt en ik daardoor nauwelijks meekreeg wat er gebeurd en wat de plannen zijn. Je kunt natuurlijk vragen stellen maar sommige dingen komen gewoon niet bij je op. Zo kan ik bijvoorbeeld moeilijk raden dat we de ene dag wel samen ontbijten of lunchen en de andere dag niet. Lullig als je rustig zit te wachten tot iedereen is uitgeslapen en uiteindelijk blijkt dat de helft al lang vertrokken is om te skiën en je gewoon zelf brood en kaas moet pakken. Integreren bleek hier vooral een proces van proberen misverstanden en een tekort aan informatie voor te zijn. In mijn (gelimiteerde) ervaring is woofing meestal gemakkelijker omdat elke dag ongeveer hetzelfde is. Gelukkig had ik Duitse kerstkoekjes van oma in de aanbieding en bovendien kon ik al snel met iedereen één op één erg goed opschieten.

Met oma en haar schoondochter heb ik een potje boeren bridge gespeeld. Met één van de ooms kon ik meerdere potjes schaken. In de bergen zagen we een steenbok door de sneeuw rennen en na tien jaar heb ik weer een keer op ski’s gestaan. De sneeuw was helaas te poederig om een fatsoenlijk bal te rollen. Dan blijven er twee technieken over om een goede iglo te bouwen. Sneeuw in een emmer douwen en op die manier een soort bouwstenen bakken of een grote bult maken en daarin uiteindelijk een holte uitgraven. Die laatste techniek is langduriger maar resulteert in een hele stevige iglo. Bovendien is het ontzettend leuk om te graven als een konijn. Uiteindelijk was ik te nat en te koud maar anders had ik graag de laatste nacht in de iglo geslapen.

Een hele mooie kerst dus. Met een fatsoenlijke laag sneeuw!

Mortimer en Hidden

Tijdens het liften door Zwitserland afgelopen december bedacht ik dat het verdacht vaak gebeurd dat de mensen die mij een lift aanbieden vaak nogal negatief zijn over mijn kansen als lifter in hun eigen land. Een Fransman zal me vaak vertellen dat liften in Frankrijk een slecht idee is want de mensen zijn te veel met zichzelf bezig, te individualistisch en te angstig. Liften in Duitsland of in Spanje daarentegen, ja dat zal vast een stuk beter gaan. Spreek je een Duitser of een Spanjaard krijg je al gauw een heel ander beeld. Nou zijn er natuurlijk statistieken over deze zaken en het lijkt me erg gaaf en erg moeilijk om een goed onderzoek op te zetten om die statistieken te verbeteren maar ik vermoed dat ook na correctie overeind blijft dat veel liftaanbiedende bestuurders relatief negatief zijn over hun “eigen” “volk”. Het is maar net hoe je ernaar wil kijken. Als je vooral denkt aan al die mensen die gewoon doorrijden bevestig je misschien bestaande overtuigingen van individualisme. Maar als een Fransman mij oppikt van de straatrand en me vervolgens verteld dat Fransen geen lifters meenemen, ja, dan wil je ook gewoon niet geloven.

Zoals ik eerder schreef werd ik halverwege december 2019 in Albertville in het donker opgepikt door Lou en haar vader Frederic. Omdat ze mij niet in de kou wilden laten overnachten boden ze aan om bij hen thuis te logeren. Na duizend haarspeldbochten kwamen we in een bergdorpje ten oosten van Albertville bij een oud krakkemikkig huis dat binnen even koud was als buiten. In zoverre was ik eigenlijk niet geholpen. Maar Frederic vond dat je gasten goed te eten moet geven dus hij stond tussen 8 en 10 uur ’s avonds in de keuken om een super pasta te bereiden. Hij had een enorme verzameling speelplaten en hij had zo ongeveer alle grote rockbands van “vroeger” life gezien. De katten heten Mortimer en “Hidden” (een jonge kat die zich geregeld verstopt achter een gordijn en dan te voorschijn springt als Mortimer langskomt). Zo maakte ik kennis met vier leden van een super gastvrij Frans huishouden.

Intro WWOOF: Goumenissa 2013

Inmiddels half januari 2020 en het wordt tijd om wat te schrijven over mijn WWOOF ervaring uit 2013 ter introductie van het onderwerp.

Daar waar reizigers komen zul je ook altijd mensen treffen die weten wat woofing is. Het combineren van reizen en werken is natuurlijk zo oud als de wereld en ook hierin geldt weer dat het internet het reizen makkelijker maakt. Via verschillende websites waaronder die van WWOOF is het mogelijk om op basis van een online profiel een host te vinden die werk aanbiedt aan onervaren mensen, vaak voor slechts enkele weken. Waarom? Gratis arbeidskrachten die weliswaar niet weten wat ze moeten doen maar vaak bereidt zijn om stevig aan te pakken; het delen van kennis en ervaring; en, zoals altijd, het ontmoeten en leren kennen van een vreemdeling. Om diezelfde laatste twee redenen willen veel reizigers, waaronder ik, best gratis werken (vaak ~4 dagen in de week). Je wordt niet betaald in munten maar je krijgt een hoop vrije tijd en je hebt nul kosten. De website maakt het mogelijk om hosts te selecteren die interessante kennis te delen hebben, in een mooie omgeving leven en wat betreft idealen en levenswijze niet te veel van je af staan. Je moet immers ook zeker drie weken met elkaar gezellig onder één dak kunnen leven. Het is dus eigenlijk ook een soort couchsurfing.

In 2013 was ik net klaar met school en nogal opstandig. Ik had zin om weg te gaan, mijn tas te pakken en gewoon te vertrekken. Maar het liep anders. Mijn ouders wisten me ervan te overtuigen op zijn minst het minimale aan planning en voorbereiding te doen. Zo kwam het dat ik in het bezit van landkaarten en een uitgestippelde route (De Via Egnatia, de auteurs van de wandelgids die een jaar later uitkwam hadden me deze landkaarten gegeven) in Griekenland, Macedonië en Albanië enkele honderden kilometers te voet aflegde. Bovendien had ik in een dorpje genaamd Goumenissa in Noord-Griekenland een afspraak met een WWOOF hostess.

Ik had geen smartphone en mijn voorbereiding liet te wensen over. Ik had alleen haar naam en een vage datum. Een week eerder had ik via een internetcafé een laatste berichtje gestuurd via de website om te laten weten dat ik zou komen. In een typisch café vol mannen die blijkbaar ’s middags niks anders te doen hebben vroeg ik of iemand wist waar Tania Chatzistogiani woont. Wist ik veel hoe je dat uitspreekt of hoe de Griekse spelling moet. Wonder boven wonder vond ik een vent die haar kende en bereid bleek mij naar haar huis te rijden. Daar heb ik drie weken lang, gedurende september 2013, een geweldige tijd gehad.

We hebben witte bonen en linzen op een grote zeef van zand en steentjes bevrijd, grote hoeveelheden druiven geplukt, heerlijke salades van geroosterde paprika’s gegeten, de druiven gesnoeid en olijven geplukt. Samen met een Nederlander die in het volgende dorp woonde en met Tania en Andonis bevriend was groef ik een waterafvoer rondom een schuur die op een helling staat. Wij Nederlanders regelen overal ter wereld de waterafvoer. Het grootste deel van de druiven werd met een machine van de takjes geritst en eindigde in een gigantische zwarte ton. Uiteindelijk wordt daar raki van gemaakt (sterk spul met anijs). Wat me vooral is bijgebleven is de vanzelfsprekendheid waarmee buren en vrienden elkaar hielpen. De ene dag plukten we de druiven op het land van de ene boer en op een andere dag was de volgende aan de beurt.

In Griekenland heb ik in drie weken relatief veel geleerd over de oogst, over het sociale leven van kleine boeren in dorpen, over gastvrijheid en zeker ook over Griekse politiek, EU-beleid, en vreselijk dure tracktors voor het kleine boeren bedrijf.

Liften en Protesteren gaan goed samen

Op 11 december 2019 begon mijn nieuwste avontuur. Het plan is om tot halverwege maart in Frankrijk op twee of drie verschillende WWOOF adressen te verblijven en daarna grotendeels wandelend en liftend via Italië, Albanië, Macedonië, Griekenland, Turkije en Georgië naar Armenië te reizen.

Na de lunch vertrok ik in Memmingen en liep een uurtje om bij de oprit te komen van de snelweg richting de Bodensee. Het is een vreemd gevoel om je spullen te pakken en te weten, ik ga acht maanden weg en dit is alles wat ik mee ga nemen. Niks vergeten! Maar goed, hoed af, nette coltrui aan, breed glimlachen en nog geen half uur later werd ik opgepikt door een aardig ouder echtpaar. Zij brachten me helemaal naar Konstanz en we hadden het erg gezellig, zelfs Greta Thunberg kwam nog aan bod. Ze vonden het geweldig dat een tiener uiteindelijk zo’n grote invloed kon hebben en dat terwijl wetenschappers al zeker 20 jaar voor klimaatverandering waarschuwen. Welke invloed? Hoe lang (toch zeker sinds de jaren 1970)? Nou goed, wie ben ik om roet in het eten gooien. Ze hadden geweldige verhalen van uitwisselingsstudenten uit Canada en Zweden die bij hen in huis hadden gewoond en dat het knäckebröd van de Ikea verreweg superieur was aan alle andere soorten.

Op de veerpont bij Konstanz stond een fantastische Volvo uit de jaren 1980 met een Zwitsers nummerbord en alleen een spiegel aan de linkerkant. De architecte die het ding mocht besturen werd door het stel uit Regensburg (daar wonen ze) overtuigd om mij mee te nemen en ze bracht me nog voor het donker naar een pompstation met restaurant kort voor Zürich en de afslag richting Bern, perfect. (Goede tip, een veerpont kan een goede locatie zijn voor het wisselen van auto.) De architecte uit Zürich was een totaal ander type mens. Zo’n vrouw met een lange mantel aan en het soort van intellectuele uitstraling dat je de moed in de schoenen doet zinken. We hadden een interessant gesprek en uiteindelijk kwam zelfs Rutger Bregman en het algemeen basis inkomen aan bod. Ze had zijn boek over Utopia gelezen en was fan van het idee. Zo heb je het met de èèn over koningin Maxima en met de volgende over een journalist. Bekende Nederlanders komen gelukkig in alle soorten en maten. Alleen van voetbal weet ik zo weinig dat als mensen in het buitenland over Nederlandse spelers beginnen ik meestal niks anders kan doen dan enthousiast doen alsof.

Na een stokbrood met groene pesto en een overnachting in mijn tentje langs de snelweg stond ik op de ochtend van 12 december in de regen bij de oprit. Na een uurtje werd ik opgepikt door twee Basken die me helemaal naar Genève brachten. Zij reden vanaf daar door naar huis. De pizza lag klaar op de achterbank, Baskische volksmuziek aan en goede informatie over de politieke regelingen omtrent het relatief vrije Baskenland en waarom deze regelingen niet ook voor Catalonië getroffen zijn. Al met al een buitenkansje. Ze mochten bij de pomp niet naar de WC zonder iets te kopen dus gedurende de gehele rit zijn we maar liefst twee keer gestopt om uit protest gewoon bij een parkeerplaats in het gras te pissen. Een kleine overwinning maar gedeelde vreugd.

Bij Genève ging het nog wel. Met behulp van mijn smartphone wist ik snel uit te vogelen hoe die ingewikkelde kruispunten in elkaar zitten. Een horlogemaker nam me mee naar Annecy en liet me eruit bij de meest noordelijke oprit van de stad. Soms ben je gewoon de lul als je gaat liften. Dan weet je, ik kan hier nog uren staan wachten maar het is zeer waarschijnlijk beter om een uur te lopen en aan de andere kant van de stad opnieuw een poging te wagen. Dus ik heb een toeristische tour gedaan dwars door het pittoresque en tamelijke rijke Annecy. In het centrum liep ik een kwartiertje mee met een protestmars tegen nieuwe pensioensregelingen en uiteindelijk nam ik na een hele korte rit naar Sévrier vanaf daar de bus naar Albertville. Het was donker en ik kwam zo dichtbij mijn eindbestemming dat ik het openbaar vervoer wel zag zitten. Echter, vanuit Albertville ging niets meer de goede kant op dus dat werd opnieuw een uurtje lopen.

Tegen die tijd was ik eigenlijk al van plan om een plekje buiten de stad te zoeken en lekker te kamperen maar ik deed toch nog maar een poging. Frederic en zijn dochter Lou besloten me de stad uit te brengen maar boden me al gauw aan om gewoon bij hen thuis te overnachten. Buiten vonden ze het veel te koud dus ik moest wel accepteren.

Daarmee begint een nieuw verhaal voor de categorie couchsurfing. Hier wil ik alleen nog kwijt dat Lou mij de volgende dag naar Aiton bracht, een plaatsje op de route naar haar werk. Vanaf de rotonde bij Aiton was ik, na een stuk ijs te hebben ontweken, in een wip in Saint-Jean-de-Maurienne onder begeleiding van Lara Fabian en Andrea Bocelli. Bestemming bereikt.

Rotonde in de winter

Het is waar, liften is levensgevaarlijk. Laat ik vertellen over de uiterst unieke dood van de lifter op de rotonde in Aiton (Frankrijk). Disclaimer: dit is fictief!

De politie werd (volgens het medische verslag) pas ruim een dag na zijn dood ingelicht. Wie trekt zich wat aan van een lichaam aan de kant van de weg? Iedereen denkt: dat lost een ander wel op. Een flink gat in zijn gezicht maar nauwelijks bloed te bekennen. Toch leek het logisch dat hij gestorven was op de rotonde. Immers, de met zwarte stift geschreven plaatsnamen op zijn kartonnen borden verwezen naar dorpen en steden op de route van vele auto’s die hier passeren. Hij was gekleed in regenkleding met daaronder een dikke trui. Een grote reisrugzak stond tegen een paal van een verkeersbord. De politie stond voor een raadsel. Was hij vermoord met een gigantische klap in zijn gezicht en op de rotonde uit een auto gegooid? Dat leek niet erg voor de hand liggend. Wie zou een lijk op zo’n druk verkeerspunt dumpen met het risico opgemerkt te worden? Of was de lifter om het leven gekomen op de rotonde zelf?

Een van de studenten geneeskunde die zich had opgegeven als vrijwilleger bij de ambulance, een groot fan van Sherlock Holmes en zelf een ervaren lifter, nam het op zich dit raadsel op te lossen. Zijn gedachtenexperiment verliep als volgt: Rond de tijd van overlijden was het hard aan het regenen terwijl de dagen daarvoor een hoop sneeuw was gevallen die overdag weer gedeeltelijk smolt. Als een auto of busje buiten had gestaan zou er een hoop sneeuw, en vanwege het proces van afwisselend dooien en vriezen ook ijs, op het dak van het voertuig hebben gelegen. Een flinke hoosbui kon die laag van sneeuw en ijs op een autodak snel losweken en tijdens het rijden zouden de stukken sneeuw en ijs eraf kunnen vallen. Specifiek op een rotonde verliezen voertuigen op deze wijze een hoop ongewenste bagage. De middelpuntvliegende kracht laat de stukken ijs en sneeuw door de rondte vliegen.

Een snelrijdend busje had op deze wijze een flink stuk ijs verloren. Het object was met grote snelheid ingeslagen in het gezicht van de ongelukkige lifter. Het stuk ijs had in eerste instantie voorkomen dat er veel bloed weg kon stromen. Maar tegen de tijd dat iemand een kijkje ging nemen was het moordwapen al lang weggesmolten.

Op de plek waar ooit een lifter stond, bij de afslag richting Modane en Turijn, daar staat nu, ter nagedachtenis, slechts een groot gat in de lucht. De lifter? Die heeft zijn bestemming bereikt.

Motorrijders

Mijn vader is een echt reis-fietser. Ik ben daar minder van maar kan zeker ook genieten van een flinke fietstocht. De landschappen trekken wat sneller aan je voorbij dan wanneer je loopt. Dat kan iets moois hebben. Dan is het een beetje als een film. Ook omdat je op de fiets minder snel in direct contact komt met de mensen en het land. Je trekt er echt doorheen en je kijkt vooral om je heen. Zeker voor oudere mensen is fietsen een uitkomst want het is een kleinere belasting voor de gewrichten. Er zijn ook grote nadelen aan het fietsen maar die hoef ik hier nu niet te bespreken.

Mijn vader en ik besloten dus in mei van 2014 in vijf weken van Slovenië (Cerknica) langs de Krka, Sava, Donau, Tisza, Karpaten, San, Bug, Narev, Biebrza en Daugava naar Riga te fietsen. Het soort van reis dat, volgens mij, met recht een tocht genoemd kan worden. 

Daar in Letland werden wij ingehaald door een flinke stoet motorrijders die allemaal evenveel bagage hadden als wij, bovendien nog vlaggetjes en toeters en bellen. Elk van hen groette ons met de hand. Er werd getoeterd, duimen werden opgestoken, ze gingen langzamer rijden en grijnsden vrolijk. Ik wil daar hier over vertellen omdat het voor ons zo bijzonder was. We kregen heel sterk het gevoel dat wij iets gemeen hadden met deze motorrijders. Net als zij reden wij door het landschap. En net als zij groetten wij vrolijk wanneer wij op onze route andere reizigers troffen. Ik heb een hekel aan motorrijders. Stinkende, herrie makende inefficiënte en levensgevaarlijke motoren zijn voor mij geen ideale vervoersmiddelen. Maar op die dag zag ik karakter, op die dag dacht ik te begrijpen wat die mannen en vrouwen dreef om samen op de motor een tocht te rijden.

Intro: Karakters

Onder de categorie karakters wil ik graag af en toe korte verhalen kwijt van mensen die mij op een bijzondere manier geraakt hebben. Het zijn slechts kleine observaties maar het is juist het willen zien en ontmoeten van een vreemdeling dat een reiziger tot avonturier maakt. Zonder grootspraak hoor! Want wij ontmoeten natuurlijk allemaal elke dag andere mensen en het meisje achter de kassa in de Jumbo is ook gewoon een vreemdeling. Ik vind het ontzettend leuk om te proberen om van die personen in slechts enkele ogenblikken iets te vangen, en zo iets te leren over onze wereld.

Mijn oma in Memmingen (Duitsland) heeft zo haar mensen. Als ik klaar ben in de supermarkt zoek ik altijd de kortste rij bij de kassa’s om sneller te kunnen vertrekken. Mijn oma niet. Zij zoekt de kassa waar een hele specifieke en bij haar bekende medewerkster zit. Of ze nou veel of weinig boodschappen heeft, ze gaat altijd naar de kassa met deze medewerkster. Zij blijkt een hele extraverte vrouw die mij, de kleinzoon, duidelijk zegt wat een geluk ik heb met deze oma. Wij groeten ten afscheid vriendelijk.

Maar waarom gaat oma altijd bij haar langs? Simpel, omdat deze kassamedewerkster, wanneer mijn oma een heleboel boodschappen heeft, altijd de tijd neemt om even te helpen met het inpakken van de tassen, het verstouwen van de tassen in de rollator en het op weg helpen van mijn oma.

Een heel goed voorbeeld volgens mij van een werknemer wiens productiviteit niet meetbaar is in het aantal klanten dat ze helpt of de snelheid waarmee ze producten aanslaat bij de kassa. Dit is een kassamedewerkster met karakter.

Straatroof

Het onderwerp liften en wildkamperen schijnt op veel mensen een griezelige indruk te maken. Gevaarlijke boel, wordt algemeen afgeraden. Dat terwijl wildkamperen enorme vrijheid geeft en liften fantastische ervaringen oplevert. Voor een reiziger zijn beide niet weg te denken. Tuurlijk, je neemt altijd bepaalde maatregelen om risico’s klein te houden. Je stapt niet bij iedereen in de auto en ook niet op elk moment van de dag. Buiten overnachten doe je ook niet overal en waardevolle spullen draag je in geheime tasjes direct op de huid. Sinds kort heb ik zelfs een oude telefoon en portemonnee bij me om weg te kunnen geven onder bedreiging. Zo kan ik mijn eigen telefoon en pasjes hopelijk gewoon houden. Maar over het geheel genomen is liften en wildkamperen bijna overal in Europa veilig. In de rest van de wereld ook maar daar kan ik zelf niet over meepraten.

Waar is het niet veilig? Precies, in het Noorder Plantsoen in Groningen. In november 2019 werd ik daar overvallen door een stelletje criminele opgefokte respectloze jongeren die nog een pistool trokken ook.

Om een lang verhaal kort te maken: Oost, West, Thuis ook niet Best. Gewoon doen dus. Reizen. Of zoals de Scandinaviërs zeggen: Allemansrecht! Veel overheden denken het wildkamperen te kunnen verbieden. Ik begrijp nooit helemaal wat de consequenties daarvan zijn voor daklozen maar net als zij trek ik me meestal weinig aan van deze wetgeving. En met mij vele andere jonge en oude reizigers, natuurliefhebbers en dronken stelletjes in de duinen.

Postadres

Je zou het niet denken maar zo’n Digi-ID komt nog eens van pas om overheidsbeleid te omzeilen. Omdat ik een heel jaar op reis wil gaan leek het handig om al mijn post te laten versturen naar het adres van mijn ouders. Mijn eigen studio had ik opgezegd. De ideale oplossing daarvoor was natuurlijk de aanvraag van een postadres op het adres van mijn ouders. Ik had me in plaats daarvan ook kunnen inschrijven op het adres van mijn ouders maar omdat ik daar niet werkelijk zou gaan wonen zou dit om twee redenen minder ideaal zijn geweest. Ten eerste zouden zij dan misschien meer gemeentelijke belastingen hebben betaald (heb ik niet precies uitgezocht) en ten tweede is dat illegaal. Dus ik als brave burger naar het gemeentehuis.

Wat blijkt, zo vertelde mij de lieve jonge dame achter het glas, de aanvraag van een postadres is alleen mogelijk voor een periode van minder dan acht maanden. Voor een langer verblijf in het buitenland zou ik moeten emigreren. Dus ik keihard lachen. Nadat ik haar vertelde dat ik onmogelijk kon emigreren omdat ik geen adres in het buitenland heb om naartoe te gaan (ik ga immers op reis) moest er hulp bijgehaald worden, echter, de conclusie bleef hetzelfde. Ik kon niet emigreren want daarvoor moest een buitenlands adres worden opgegeven. Ik kon me niet inschrijven bij mijn ouders want daarvoor moest ik daadwerkelijk gaan wonen bij mijn ouders. En ik kon ook geen postadres aanvragen bij mijn ouders want ik ga langer dan 8 maanden weg. Nou zou me dit allemaal kunnen jeuken maar ik zou graag mijn post ergens willen ontvangen. De beste dames van het gemeentehuis in Groningen wisten het ook niet meer. Toen ik vroeg of ik dan ook mijn democratische stempas niet zou kunnen ontvangen op een adres waarvan ik daadwerkelijk de voordeursleutel bezit keken ze enigszins beteuterd. Dus ik boos wegbenen.

Thuis kon ik in een wip via de Digitale Identiteit een adreswijziging doorgeven. Tegenwoordig krijg ik dus een jaar lang illegaal mijn post toegestuurd op het adres van mijn ouders. Maar geen zorgen, de zware criminaliteit trekt me niet zo zeer.

(aanvulling op 22 januari 2020)
Toen ik laatst nog eens door me heen liet gaan wat er allemaal gebeurde bij de aanvraag van een postadres bedacht ik dat er eigenlijk nog iets mist aan mijn verslag. Moet je eens kijken op de website van Groningen: https://gemeente.groningen.nl/briefadres-aanvragen. Het is interessant dat helemaal nergens vermeld staat dat het niet mogelijk is om voor langer dan 8 maanden een briefadres aan te vragen. Als je geen woonadres hebt mag je een briefadres aanvragen maar er staat niet bij voor hoelang. Ik vraag me af wat er gebeurd als ik langer dan 8 maanden in de gevangenis kom vanwege fraude. Misschien moet ik dan wel fraude plegen. In het formulier vragen ze waar je heen gaat voor 6 maanden. Daar zouden misschien belletjes moeten gaan rinkelen maar ik kon ze sowieso niet precies vertellen waar ik heen zou gaan, ik vond bovedien dat het ze niets aangaat en ik dacht dat ze misschien alleen om de eerste 6 maanden vragen omdat mensen die langer gaan reizen toch geen duidelijk informatie kunnen geven.

Hoe dan ook, het is in elk geval niet echt duidelijk dat het onmogelijk is om voor meerdere jaren een briefadres te hebben. Je kunt het hoogstens raden. Maar het meest opmerkelijke is de hoeveelheid documenten en informatie die je moet aanleveren. Ik heb die hele lijst doorgewerkt, het formulier ingevuld, printjes gemaakt en mijn vader heeft een handekening gezet. Vervolgens ging het hele feest niet door. Maar toen ik me via DigiID gewoon heb ingeschreven heb ik verder niets moeten doen. Mijn ouders hebben niet eens een brief gekregen om ze ervan op de hoogte te stellen dat ze per direct niet meer met zijn tweeën wonen. Om je post door de brievenbus te krijgen ben je twee uur bezig met papierwerk en moet je naar het gemeentehuis. Om je post door de deur te krijgen en bovendien daadwerkelijk in dat huis te wonen, hoef je niets te doen, je hebt niet eens toestemming nodig van de eigenaar. Wat gebeurd hier?

Overdracht huur

Een reis begint thuis. Niet alleen moet je een rugzak inpakken, je moet ook de huur opzeggen, alle verenigingen, overheden en instanties de adreswijziging doorgeven etc. Je zou denken: kwestie van een middagje, maar het loopt altijd anders.

Carmen en ik huurden samen een studio aan de Westersingel in Groningen bij Solide vastgoed beheer (de naam van dit bedrijf veranderd soms dus pin me er niet op vast). Ik was de hoofdhuurder in die zin dat de huur van mijn rekening werd afgeschreven en de huursubsidie op mijn rekening werd gestort. Het was de bedoeling dat Carmen daar zou blijven wonen en dat ik uit het contract zou worden geschrapt. Echter, in eerste instantie hadden we de verhuurder geïnformeerd dat we allebei de studio zouden verlaten. Nadat we dit met expliciete toestemming weer hadden teruggedraaid begon de ellende.

Het probleem laat zich goed uitleggen rondom het concept van de ‘Wisselende contactpersoon’. Deze verschillende contactpersonen zijn doorgaans totaal niet op de hoogte van elkaars werkzaamheden. Hier volgen enkele voorbeelden van wat er zoal gebeurd:

– De geplande sleuteloverdracht was afgezegd omdat Carmen toch in de studio zou blijven wonen. Op de datum van de sleuteloverdracht krijg ik een telefoontje waarin mij wordt voorgeworpen dat ik mijn afspraak zou hebben gemist. Iemand werd dus betaald om naar de Westersingel te komen, op de brommer, om daar een sleuteloverdracht te regelen die al een maand eerder was afgezegd bij een andere contactpersoon. Op zich wel lachen.

– De geplande veranderingen hielden eigenlijk in dat Carmen de hoofdhuurder zou worden en dat ik helemaal uit het contract geschrapt zou worden. Eén van onze contactpersonen beloofde ons een overdrachtsformulier waarin we de contractwijzigingen konden invoeren. Even later krijgen we te horen van iemand anders dat het hele contract vervangen moet worden. Er komt een nieuw contract waarvoor Carmen opnieuw allerlei persoonlijke documenten en financiële bewijzen moet aanleveren terwijl zij daar al meer dan twee jaar woont.

Wat zijn de consequenties van deze chaos? De organisatie vergeet dat de borg van 600 euro al twee jaar eerder door mij is betaald en vraagt Carmen gewoon doodleuk opnieuw om de borg te betalen zonder ooit aan mij de borg terug te hebben betaald.

De organisatie (te weten Solide vastgoed beheer Groningen) blijkt niet in staat om het automatisch incasso over te zetten en laat mij twee maanden na mijn vertrek opeens weer de huur betalen. Nadat bij mij de huur is afgeschreven beschuldigen ze Carmen van wanbetaling. Inmiddels anderhalve maand nadat ook Carmen de huur eindelijk heeft opgezegd is de borg nog steeds niet terugbetaald, over wanbetaling gesproken. Vanwege een mislukt automatisch incasso maakt Carmen handmatig de huur over en krijgt vervolgens alsnog een rekening. De administratie laat zeer te wensen over en een minder zelfverzekerde huurder zou voor niets een hoop geld kunnen kwijtraken.

Wat het meest bizarre effect is van verschillende contactpersonen en wanadministratie is de reeks dreigingen en herinneringen die alsmaar weer terug komen op afspraken en deadlines waarvoor bij een andere contactpersoon al lang iets geregeld is. Voor het tekenen van het contract moest Carmen eerst terug komen van vakantie. Die afspraak stond ruim een maand in haar agenda maar blijkbaar niet in de agenda van Solide vastgoed beheer Groningen. Het is erg vervelend om tijdens een rustige kanotocht in het Dalsland mailtjes te moeten versturen die je al een keer eerder verstuurd hebt.

Niet alleen Solide vastgoed beheer Groningen heeft moeite met het simpel regelen van een contractovername binnen een bestaand huishouden. De aanvraag van huursubsidie kon door Carmen pas gedaan worden nadat ik was uitgeschreven bij het adres. Pas drie maanden later krijgt zij haar subsidie weer binnen. Tot die tijd moest ze zelf maar kijken hoe de huur betaald wordt. Als je belt naar de belastingtelefoon krijg je te horen dat ze een periode van 13 weken rekenen voor de verwerking van een aanvraag. Prima, maar het gaat hier gewoon om het aanpassen van een naam binnen een bestaande regeling. Carmen woonde jarenlang met mij samen op de Westersingel en we kregen huursubsidie. Waarom zou zij in haar eentje op hetzelfde adres niet ook gewoon die huursubsidie mogen krijgen? Wat valt daar allemaal aan te verwerken? Waarom duurt dat 13 weken?

De snelheid waarmee grote organisaties soms te werk gaan lijkt niet erg afhankelijk van de tijd die het kost om het gewoon te doen. Imagoschade en gezichtsverlies daarentegen, hebben een heel veel sterkere correlatie met de snelheid. Wij Nederlanders, en vooral jonge studenten, hebben er, bij gebrek aan ervaring met een corrupte boel, soms moeite mee om dit principe uit te buiten. Een Duitse dame die een stukje met mij opliep in de bergen van Noord Zweden werkte in Berlijn in het vastgoed en kon mijn verhaal bevestigen: Oost-Europese bewoners weten vaak meer uit hun huurcontracten te halen omdat ze minder bang zijn (of door minder misplaatste beleefdheid tegengehouden worden). Een buurvrouw van ons kwam na haar zomervakantie thuis en stelde vast dat het douchewater van de jongens boven al ruim een maand uitkwam op de lamp in het trappenhuis waar gigantische schimmelende waterschade was ontstaan en bovendien dagelijkse kortsluiting enig brandgevaar met zich meebracht. Wij hadden al veel eerder braaf een mailtje gestuurd naar Solide vastgoed beheer Groningen met de vraag om dit even te fixen. Onze Turks-Bulgaarse buurvrouw daarentegen maakte een foto van de schade en plaatste deze op de Facebook pagina van de reeds vermelde vastgoed organisatie. Diezelfde avond stond de monteur op de stoep. Lachen. Van haar hebben we veel geleerd.

Eind goed algoed. Maar een hurende student die na zijn bachelor op reis wil gaan heeft soms eerst nog het een en ander te regelen. Hoort er blijkbaar ook bij.

Intro: smartphone, "OV-crisis"

Inmiddels loop ik ook rond met een smartphone. Het heeft te veel geweldige mogelijkheden en maakt het reizen over het geheel genomen een stuk efficiënter en leuker. Toch ben ik blij om veel ervaringen gemaakt te hebben zonder smartphone. Zo hoop ik me beter te kunnen beheersen en ook in toekomst op de juiste momenten geen gebruik van dat ding te maken en in plaats daarvan goede vrienden te maken tijdens een gezellige lange treinreis, een beter geheugen te krijgen van kaarten, routes en plaatsnamen, en zo uiteindelijk een spontaner en intenser avontuur te beleven.

In de zomer van 2019 ging ik nog zonder smartphone met de trein (Interrail) op weg van Groningen naar Odense (Denemarken). In Bremen begon de ellende. De RE was te vol en ik werd vriendelijk verzocht (alle reizigers zonder al te grote haast) om met de langzamere RB door te reizen naar Hamburg. Daar uiteindelijk aangekomen bleek een storing in de bovenleiding alle treinen naar Flensburg volledig stil te leggen. Dat lijkt eenvoudige informatie maar het duurt al even voordat in alle chaos duidelijk is wat er eigenlijk fout gegaan is. Ze zeggen dat over een paar uur de trein weer vertrekt maar ik heb daar geen vertrouwen in. Zoiets kunnen ze nooit met zekerheid zeggen. 

Wat nu? Ik zie al enige tijd een vent rondlopen die er wel relaxed uitziet. Rugzakje, geen stress, moet overduidelijk ook naar Flensburg of verder. Die moet ik hebben. We maken een praatje, staan samen achterin de mensenmassa die probeert om de conducteur te wurgen en zo enige informatie te vergaren, en lopen uiteindelijk naar één van de hallen van het Hamburger station. Reserveringen voor alle Deense treinen zijn niet meer te koop. Het zal ons verder jeuken. Als ze ons geld niet willen stappen we zonder reservering in de trein. Zo ontdek ik al snel dat mijn inmiddels reisgenoot een minstens net zo ervaren treinreiziger is als ik en dat geeft vertrouwen. Hij boekt via zijn smartphone twee kaartjes in de Flixbus en enkele uren later zijn we in Flensburg aan de Deense grens.

Wat blijkt? Bommelding. Hele station ontruimd. Wij chillen in het park. Hij is een architect in Zwitserland en is op weg om een paar weken met vrienden rond de Deense kust te zeilen. Gaaf verhaal. In deze hele OV chaos had ik, zonder smartphone, per se een reisgenoot nodig om verder te komen. Ik moest dus wel iemand aanspreken. Op die manier heb ik uiteindelijk urenlang met een wildvreemde een hele gezellige en komische middag gehad.

Uiteindelijk zijn we nog samen in de Deense bus en trein helemaal tot Odense gereisd. Wat voor de meeste mensen die op die dag dezelfde route moesten afleggen (Hamburg-Denemarken) een gigantisch drama was, was voor mij, de jongen zonder smartphone, een super leuke, vrolijke en gezellige middag, een buitenkansje om een interessante medereiziger te ontmoeten. 

Het credo is, laat de smartphone niet je avontuur beheersen. Als je voor jezelf ook een Flixbus kaartje kunt kopen op je eigen smartphone, zoek dan alsnog iemand op die met je mee wil liften. Het is een stuk gemakkelijker om die eerste paar drempels over te komen die een gezellige verbondenheid tot reisgenoot in de weg staan, op het moment dat je iets voor elkaar kunt betekenen.

Het is misschien een beetje gestoord maar soms hoop ik gewoon dat het fout gaat. Een vertraging, een gemiste overstap, wat dan ook. Dat levert een mooie dag op.

Als het niet lukt leer je ook wat

Niet iedereen gaat de juiste kant op, niet iedereen heeft plek in de auto, niet iedereen is in de stemming om een praatje te maken, niet iedereen heeft 5 minuten over om een lifter op te pikken. Zo heb ik zelf ooit een gillende noodstop gemaakt op de snelweg van Groningen naar Leeuwarden om een lifter op te pikken. Kon me niks schelen. Andere mensen, die zelf nooit gelift hebben, verklaren me voor gek.

Maar er zijn ook veel andere redenen om geen lifters mee te nemen.

Mensen denken dat de duim het universele lifters handgebaar is. Dat is al niet waar omdat in sommige delen van de wereld juist de hele arm op en neer gezwaaid wordt (bv. Mongoolse woestijn, omdat hier geen concrete wegen lopen en op grotere afstand de aandacht van bestuurders getrokken moet worden). Maar het is bovendien niet waar omdat ook de andere partij (de auto bestuurder) zo haar handgebaren kent. Een vinger naar links of rechts wil vaak zeggen: “ik moet hier straks de hoek om, verkeerde richting.” Een hulpeloos gebaar en een blik naar achteren wil zeggen: “Kijk, ik heb kinderen bij me, jij bent een onverantwoordelijk risico.” Kan ik goed begrijpen. Een vragend gebaar in combinatie met een onbegrijpende blik lijkt vaak te zeggen: “Waarom neem je niet gewoon de bus?” Zo heb je er ook wel eens lui tussen zitten die gewoon hun duim terug opsteken, zo van: “Bedankt, ik wens jouw ook een fijne dag.” Die zijn het leukst maar niet als je al drie uur staat te wachten. Dan trekt de mensheid aan je voorbij. Duizenden auto’s en er stopt er geen één.

Een beetje lifter weet dat je het beste direct op mensen af kunt stappen om ze aan te spreken. Nee zeggen is moeilijker dan doorrijden. Om die reden staan lifters het liefst op pompstations en zeker in Duitsland is liften daarom een eitje tenzij je net voor een grote stad waar je niet wil zijn tot stilstand komt. Iedereen die je dan aanspreekt rijdt de stad in maar je wil de stad juist passeren. Slim liften vraagt om een bepaald verkeersinzicht maar het probleem is natuurlijk vaak dat het aantal opties gelimiteerd is. Als je een aanbod krijgt, zelfs al is het niet perfect, heb je de neiging het aan te nemen. Slim liften heeft ook vaak te maken met de samenstelling van je groep. Met drie ongewassen jongens in drie dagen van Noorwegen naar Nederland liften is een hele prestatie en dat kunstje zal ons niet gauw nog een keer lukken. Maar samen met je vriendin hoef je eigenlijk nooit lang te wachten.

Zo bedenk ik me nu, als het niet lukt leer je ook iets. 

Waarom heb ik al meerdere keren naast Turkse vrachtwagenchauffeurs gezeten en nog nooit naast een Nederlandse? Omdat Nederlandse vrachtwagens niet verzekerd zijn bij ongelukken als er een lifter naast zit. Dat geldt misschien ook voor Turkse vrachtwagens, dat weet ik niet. In dat geval zijn Turkse vrachtwagenchauffeurs gewoon een heel stuk vriendelijker, of minder goed geïnformeerd.

Wat betekent het als je als fris gewassen, geschoren en uitgeslapen vriendelijke, blonde jonge man op een pompstation twee Noorse vrouwen in Noord-Zweden aanspreekt voor een lift en je toch afgewezen wordt? Ze gaan de juiste kant op, dat hebben ze zelf bevestigd. Ze hebben plek achterin, ook dat is evident. Ze hebben alle tijd want ze gaan uitgebreid een kopje koffie drinken (ze komen helemaal niet om te tanken). Ik wens ze eerst een goede dag. Daarna vertel ik vlug dat ik een wandelaar uit Nederland ben en of ze een plekje vrij hebben? Twee vrouwen van middelbare leeftijd die ogenschijnlijk nooit al te veel te vrezen hebben gehad en op maandelijkse basis aardig wat tijd en geld bij de kapper doorbrengen. Ze zijn welvarend, zien er goed uit en zijn in een goede stemming. Ze kijken een beetje schuldig en vragend naar elkaar en zeggen er bij de koffie nog even over na te denken. Ze rijden uiteindelijk weg zonder iets te zeggen. Wat betekent dat? Ik begrijp daar dus helemaal niets van. Het kan een keer gebeuren, ze hebben misschien een hele goede persoonlijke reden. Maar dit gebeurd dus ontzettend vaak. Tot op het punt waarop je als man in je eentje vaak niet eens meer de moeite neemt om het te vragen. Zonde, want ik heb wel degelijk bij vrouwen alleen in de auto gezeten en ik heb me altijd netjes gedragen. Of is dat niet het punt?

Het is breed bekend onder lifters dat liften voor de lifter vaak gevaarlijker is dan voor de lift. Het gebeurd wel eens dat bijvoorbeeld een jonge vrouw in haar eentje wordt verkracht en vermoord door een onguur type dat haar een lift had beloofd. En voor alle partijen is er altijd een groter risico dan wanneer je het niet doet. Maar er zijn in Europa elk jaar nog vele tienduizenden lifters (schat ik zelf) die elk meerdere liften krijgen en er gebeurd misschien een paar keer iets. Dat is dan de statistiek. Maar als je daar bovenop ook nog enige voorzichtigheid meebrengt, een redelijke afweging maakt in een concreet geval, dan verklein je het risico zelfs nog wat. Al met al is liften of het geven van een lift ongeveer (orde van grote) even veilig of even gevaarlijk als autorijden sowieso al is. Voor vrouwelijke lifters die in hun eentje liften is “het risico” overigens niet per se groter. Zij worden immers door veel meer mensen meegenomen en hebben dus de luxe om kieskeurig te zijn. Daarmee wil ik geen enkele verkrachting bagatelliseren. Maar het zou vreselijk jammer zijn als het liften steeds meer uit West-Europa gaat verdwijnen en alleen nog maar gebeurd bij wijze van studentenvereniging activiteit. Wat overigens heel leuk is.

Maar ja, dit hele verhaal staat nooit in de krant. En die moord en die verkrachting wel. Misschien toch niet zo vreemd dat die twee vrolijke welvarende Noorse dames geen zin hadden. Ik ben een risico. Ik wordt beoordeeld door de lens van het vooroordeel. Leer ik ook nog eens wat.

Mensen schijnen vooral te denken aan de eventuele nadelen. Vooral diegenen die zelf ook weleens gelift hebben weten, er zijn ook voordelen. En die wegen wat mij betreft (en met mij vele anderen) ruimschoots tegen de nadelen op. Het risico op moord of verkrachting is behoorlijk klein. De kans op een gezellige autorit, de uitwisseling van spannende verhalen en de verwerkelijking van het gastvrijheidsprincipe is bijna honderd procent. 

Maak je eigen website aan bij WordPress.com
Aan de slag